Vroege signalering van een borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) verhoogt de kans op volledig herstel aanzienlijk. Dat blijkt uit recent wetenschappelijk waarbij verschillende collega’s van de Viersprong betrokken zijn. Het onderzoek maakt deel uit van het promotieonderzoek van Rosie Kidane, promovenda aan Tilburg University en de Universiteit Gent en psycholoog bij de Viersprong. 

Waar gaat het onderzoek over? 

In het onderzoek is gekeken naar twee manieren om de ernst en het beloop van borderlineproblematiek beter in te schatten: klinische stadiëring en risicoprofielen. Klinische stadiëring geeft inzicht in welke fase problemen zich bevinden of hoe ver de problematiek is ontwikkeld, terwijl risicoprofielen proberen te voorspellen hoe groot de kans is dat klachten verergeren. 

Voor de studie werden geanonimiseerde dossiers geanalyseerd van 128 Nederlandse patiënten (14–61 jaar) die in behandeling waren voor (kenmerken van) borderlinepersoonlijkheidsstoornis. De onderzoekers keken onder meer naar de duur van de behandeling en naar de behandeluitkomsten. 

Belangrijke uitkomsten 

• Patiënten in een vroeg stadium van borderlinepersoonlijkheidsstoornis hebben minder behandeling nodig en behalen betere resultaten. Zij hadden de grootste kans op herstel en gezond functioneren. 

• De overgang van een vroeg stadium naar een volledig ontwikkelde diagnose blijkt een belangrijk kantelpunt; daarna nemen zowel klachten als de intensiviteit van de zorg sterk toe. De mensen in dit stadium herstellen ondanks deze intensievere behandelingen bovendien minder vaak van hun klachten. 

• Risicoprofielen voegen in de praktijk weinig extra voorspellende waarde toe bovenop klinische stadiëring. 

Waarom is dit belangrijk? 

Volgens Rosie Kidane wordt in de praktijk bij persoonlijkheidsproblematiek, vooral bij jongeren, vaak gewacht met diagnosticeren en doorverwijzen omdat men bang is voor de stigmatiserende effecten van een diagnose of de hoop heeft dat de klachten ‘gewone’ puberteitsperikelen’ zijn. Het onderzoek laat zien dat tijdig passende zorg inzetten kan voorkomen dat problematiek onnodig verergert.  

Ze licht toe: “Ons onderzoek laat zien dat herstel in de vroege stadia vaak nog goed haalbaar is. Juist dan kunnen we met passende behandeling voorkomen dat er veel zwaardere problematiek ontstaat. Uitstellen van behandeling kan daarentegen een hoge prijs hebben.”

Van vroege signalering naar passende behandeling: MBT Early

MBT Early sluit naadloos aan bij deze bevindingen en de noodzaak om vroeg en passend in te grijpen. Deze behandelvorm is specifiek ontwikkeld voor jongeren van 12 tot 18 jaar met beginnende borderlinekenmerken, waarbij klachten nog relatief kort bestaan en patronen nog niet zijn vastgelopen. Door vroeg in te zetten op het versterken van mentaliseren, helpt MBT Early om verergering van problemen te voorkomen en herstelkansen te vergroten. De behandeling is kortdurend, ontwikkelingsgericht en betrekt actief de ouders, zodat ook de omgeving van de jongere wordt versterkt.

Meer informatie over indicaties, aanmelding en criteria van MBT Early