Recent onderzoek, met betrokkenheid van Viersprong-onderzoekers Jorinde Derrix en Marieke van Geffen, richt zich op de vraag in hoeverre persoonlijkheidsstoornissen daadwerkelijk verschillen op het niveau van de interacties tussen de modi. 

Waar gaat het onderzoek over? 

Bij de Viersprong wordt binnen de schematherapie veel gewerkt met modi: de verschillende ‘emotionele toestanden’ waarin iemand kan zitten, zoals een kwetsbaar kind, een kritische ouder of een vermijdende kant. In dit onderzoek is gekeken naar de modusnetwerken: de manier waarop verschillende modi elkaar beïnvloeden. 

De centrale vragen waren: 

• Zijn er verschillen in die netwerken tussen borderline, vermijdende en obsessief‑compulsieve persoonlijkheidsstoornissen? 

• En komen die verschillen overeen met de theoretische modellen die we gebruiken in de schematherapie? 

Voor dit onderzoek zijn gegevens gebruikt van cliënten van de Viersprong die in behandeling waren. De onderzoekers hebben 14 verschillende modi in kaart gebracht en gekeken hoe deze modi met elkaar samenhangen in een netwerk. 

Belangrijkste uitkomsten 

De resultaten laten een interessant beeld zien: 

• Bepaalde modi zijn sterker aanwezig bij de ene persoonlijkheidsstoornis dan bij de andere (zoals ook uit eerder onderzoek al bleek) 

• Maar uit dit nieuwe onderzoek blijkt dat de manier waarop modi met elkaar samenhangen daarentegen vergelijkbaar is tussen de drie persoonlijkheidsstoornissen. 

Binnen de schematherapie wordt gewerkt met diagnosespecifieke modellen: verschillende persoonlijkheidsstoornissen hebben hun eigen modusmodel. Het onderzoek laat zien dat verschillen in de modi mogelijk minder groot zijn op het niveau van de onderliggende dynamiek. Deze bevindingen helpen om persoonlijkheidsproblematiek beter te begrijpen en kritisch te kijken naar bestaande aannames. 

Vervolgonderzoek 

Er wordt inmiddels gewerkt aan vervolgonderzoek. 

Daarin willen de onderzoekers beter begrijpen: 

• welke verschillen in de modusnetwerken er wel gevonden kunnen worden 

• hoe interacties tussen de modi (modusnetwerken) veranderen tijdens behandeling 

• en wat maakt dat iemand vastloopt of juist herstelt 

Met als doel: nog gerichter en effectiever behandelen. 

Verdiepen 

Wil je meer weten over dit onderzoek en zelf de resultaten en analyses bekijken? Het volledige artikel is vrij beschikbaar.