Cliënten geven ons een

7,8

CQ-index

Beschrijving keuzestage psychotherapie

Onderwerpen op deze pagina:

  • Over de Viersprong
  • Beschrijving van de doelgroep
  • Kenmerken van de behandeling op de Viersprong
  • De positie van de aios psychiatrie in de Viersprong
  • Leerdoelen
  • Algemene taken aios op de Viersprong
  • Leermiddelen, supervisies en opleiding
  • Competenties
  • Toetsen

Over de Viersprong

De Viersprong is een specialistische derdelijns GGZ-instelling, gespecialiseerd in diagnose en behandeling van persoonlijkheidsstoornissen en gedragsproblemen. We bieden cliënten en hun naasten oplossingen die echt werken en hen sterker maken.

De Viersprong gaat verder dan anderen om bij de cliënt een duurzaam behandelresultaat te bereiken. De behandelmethoden zijn bewezen effectief. Door energie te steken in wetenschappelijk onderzoek ontwikkelen en verbeteren we onze behandelingen voortdurend. We delen die kennis met anderen, zodat meer mensen in Nederland een betere behandeling krijgen.

We leren cliënten en hun naasten om de problemen te voorkomen, op te lossen of hanteerbaar te maken, zodat zij een perspectief op een beter leven krijgen. Wij bieden onze cliënten het best mogelijke resultaat op basis van de laatste inzichten in het vakgebied.

Voor het volledige aanbod heeft de Viersprong het keurmerk TOPGGz Erkend.

Beschrijving van de doelgroep

Patiënten met persoonlijkheidspathologie hebben (op de Viersprong bijna altijd) een gesuperponeerde As I pathologie. De coping die de patiënten hebben om met hechtingsproblemen, mentaliseringsproblemen of innerlijke conflicten om te gaan, leidt meestal tot de As I pathologie zoals depressies, verslavingen en angststoornissen. Het kan ook leiden tot complexe somatische problemen. Meestal hebben onze patiënten voor de As I reeds diverse behandelingen achter de rug, inclusief farmacotherapie, zonder voldoende resultaat. De As I is dan waarschijnlijk grotendeels een gevolg van persoonlijkheidsproblematiek en heeft derhalve een grote kans om behandeld te kunnen worden met psychotherapie. Bij problemen met mentaliseren en hechten moeten de patiënten deze mogelijkheid binnen zichzelf gaan ontwikkelen en bij innerlijke conflicten en scriptvorming hebben patiënten patronen van gedrag, gedachten en gevoelens ontwikkeld die hen in hun kindertijd hebben geholpen te overleven maar die in het heden destructief zijn. Deze patiënten moeten geholpen worden om de oude los te laten en nieuwe vormen van leven te ontwikkelen. Dat betekent dat de psychotherapeutische behandeling een evenwicht moet zien te vinden tussen destructieve patronen accepteren, leren kennen, loslaten, en nieuwe leren ontwikkelen.

Kenmerken van de behandeling op de Viersprong

  • Heldere structuur
  • Expliciete aandacht voor therapietrouw
  • Heldere expliciete behandeldoelen
  • Theoretische coherentie en consistentie
  • Hoge intensiteit
  • Expliciete aandacht voor de therapeutische relatie

Alle programma’s werken met multidisciplinaire teams.

De positie van de aios psychiatrie in de Viersprong

Dit betekent dat alle afdelingen van de Viersprong intensief behandelen en een grote adherence aan de methodiek hebben en dit ook voortdurend met elkaar binnen de teams bevorderen. Dat maakt werken met psychotherapie hier een onderdompeling in de methodiek van de afdeling. Het maakt de stage intensief. Ook betekent het werken met deze hoge adherence voor de aios dat zij in een situatie terecht komen die ambivalent is. De aios is bijna klaar met de opleiding en bijna medisch specialist, maar is op het gebied van de psychotherapie in deze stage meestal een beginner die de basis van een behandeling nog moet leren. Hier is het soms zoeken naar een evenwicht tussen voldoende zelfstandige werkzaamheden en de veiligheid van het doen van therapieën samen met de senior. Wat betreft het specifieke psychiatrische deel van de stage is er meer zelfstandigheid en heeft de aios veel aan de kennis en competenties die in de opleiding reeds zijn opgedaan. De consultatie in de psychotherapie van de Viersprong staat steeds ten dienste van de psychotherapie. Dat maakt de positie van de psychiater binnen de behandeling met psychotherapie een andere dan binnen de algemene psychiatrie. Tijdens de behandeling zullen de destructieve patronen van het gedrag van patiënten zich extra manifesteren juist omdat er aandacht op gevestigd wordt. Dat houdt het risico in op decompensatie van het precaire evenwicht in de patiënt om de aandacht voor de negatieve aspecten van de probleemgedragingen te kunnen verdragen en er niet zodanig in terug te vallen dat de destructieve spiraal in gang gezet wordt. In de behandelingen op de Viersprong wordt van de psychiater bij consultatie vaak gevraagd een risico-inschatting te maken van suicidaliteit, decompensatie in As I pathologie, of somatische complicaties. Dat betekent meer dan een beoordeling van het huidige toestandsbeeld. Het houdt in dat de psychiater een inschatting maakt van de sterkte van de persoonlijkheidsstructuur van de patiënt als het gaat om bovengenoemde risico’s tijdens het verdere verloop van de behandeling. Dit kan de aios in deze stage op alle afdelingen leren.

Leerdoelen 

Algemene leerdoelen voor aios in een keuzestage op de Viersprong:

Er zijn drie algemene onderdelen aan de leerdoelen op de Viersprong te onderscheiden:

  1. Het leren hanteren van een psychotherapeutische methodiek;
  2. Het specifieke aspect van psychiatrie in de diagnostiek, indicatie en behandeling van persoonlijkheidsstoornissen en de samenhang met As I en somatiek;
  3. Leerdoelen ten aanzien van de omgang met patiënten met persoonlijkheidsproblematiek, waarbij aandacht is voor attitude, persoonlijke krachten en valkuilen van de aios.

Specifieke leerdoelen voor aios op de Viersprong:

  • De complexe samenhang tussen ontwikkeling van het brein en van de persoonlijkheid beter begrijpen en daardoor zowel meer zicht als meer grip op As I en As II krijgen, zowel voor diagnostiek als voor behandeling;
  • Overdracht en tegenoverdrachtsverschijnselen die de behandeling kunnen belemmeren leren signaleren en leren bespreekbaar maken;
  • Overdracht en tegenoverdrachtsverschijnselen binnen teams leren signaleren en leren bespreekbaar en hanteerbaar maken als teamleider;
  • Leren verfijnen van de visie op de rol en betekenis van farmacotherapie;
  • Leren verfijnen van de visie op de rol en betekenis van somatiek.

Algemene taken aios op de Viersprong

  1. Diagnostiek van persoonlijkheidsstoornissen;
  2. Hypothesevorming over differentiatie As I en As II problematiek en implicaties beoordelen voor de behandeling;
  3. Hypothesevorming over somatische uiting, somatische interferentie en co-morbiditeit bij persoonlijkheidsstoornissen;
  4. Hypothesevorming over farmacotherapie bij de behandeling met psychotherapie en implicaties beoordelen voor de behandeling en deze uitvoeren in een multidisciplinair team;
  5. Risicotaxaties voor decompensaties op psychiatrische pathologie en somatiek.

Leermiddelen, supervisies en opleiding

De keuzestage psychotherapie zal meestal een jaar duren. Onze ervaring is dat het leren hanteren van een methodiek in de psychotherapie met zich meebrengt, dat de aios zich bewuster gaat worden van de eigen wijze van contact leggen met de patiënt en met collega’s. Dat leidt tot een proces van leren. Hiervoor is meestal een wat langere tijd nodig dan een half jaar.

In de intensieve behandelingen is de duur meestal  lang en kan de aios bij een duur van de stage van ongeveer een jaar de patiënten van begin tot eind volgen en ook nog in de nabehandeling ervaren hoe de situatie in de eigen omgeving van de patiënten verbetert.

In overleg kan de aios de Training Klinische Psychotherapie volgen, die elk jaar in april wordt gehouden. Dit is een landelijke training waarin de aios als “patiënt” wordt opgenomen in een therapeutische setting met zeer ervaren behandelaars. Daar kan men leren wat het betekent een intensieve psychotherapeutische behandeling aan te gaan en alvast (of nog meer) kennis maken met de eigen krachten en valkuilen.

De Viersprong stimuleert en betaalt de deelname aan het Voorjaarscongres voor de aios.

Het grootste deel van de uren zal de aios besteden aan het leren van de methodiek van de afdeling waar de stage plaatsvindt. De aios zal van de methodiek van deze afdeling de erkende introductiecursus(sen) volgen. Er is supervisie over de voortgang van de aios binnen de psychotherapiemethodiek van een psychiater of een van de psychotherapeuten, klinisch psychologen of GZ psychologen. Dit kan in overleg een ambulante individuele psychotherapie betreffen. In overleg kan bezien worden of de supervisie kan gelden voor de specialistische psychotherapeutische vereniging. Er is de mogelijkheid om een erkende supervisie voor de Nederlandse Vereniging voor Groeps Psychotherapie (NVGP) te doen en als dat in de tijd van de stage mogelijk is kan de aios ook de verdiepingscursus voor deze vereniging volgen. Er is supervisie over de psychiatertaken door een psychiater.

De aios kan meedoen aan de basis- en verdiepingstrainingen in de methodiek van de afdeling, die verzorgd worden door de Viersprong Academy, zoals de basistraining MBT.  In overleg met aios wordt gekeken naar een persoonlijk onderwijsplan voor de aios, afgestemd op diens wensen en behoeften en dat voldoet aan de eisen. Er is een voor de aios gereserveerd budget voor scholing, dat in overleg met de opleider wordt ingezet. Er wordt uitgegaan van ongeveer een dag per maand onderwijs en 6 uur per week opleidingsactiviteiten bij een fulltime aanstelling. Er is uitgebreid aanbod via de Viersprong Academy, zodat de aios ook scholing kan krijgen in andere methodieken behalve de methodiek van de afdeling.

Er zijn tweewekelijkse bijeenkomsten van alle aios, waar de voortgang van de ontwikkeling van de aios bewaakt wordt (mentoraat).

In de Vierpsrong is er een driemaandelijkse refereermiddag voor alle Viersprong medewerkers, waarin aios gevraagd zullen worden een presentatie te geven.

Met de opleider is er een maandelijkse journalclub.

Competenties

De keuzestage psychotherapie op de stageplekken van de Viersprong biedt de aios de mogelijkheid tot verdieping van een aantal kerncompetenties (HOOP). Bekijk ze in bijgaande Pdf.

Toetsen

Binnen het jaar van de keuzestage zullen verschillende toetsen worden afgenomen. De aios is verantwoordelijk voor het bijhouden van de portfolio.

  • De KPB wordt door de stagebegeleider afgenomen. Dat kan de supervisor psychotherapie zijn maar ook de supervisor psychiatrie. In totaal in dit keuzejaar zullen er 8 KPB worden afgenomen. De KPB Overdracht kan zowel door de supervisor psychotherapie als door de supervisor psychiatrie worden afgenomen. In totaal zijn er in dit keuzejaar minimaal 2 KPB Overdracht beoordelingen.
  • De 360-graden beoordeling vindt meestal plaats binnen het team binnen een van de intervisiemomenten: dat zullen in een keuzejaar minimaal 2 momenten zijn.
  • Modelbrief beoordeling is minimaal 2 per jaar, beoordeeld door de supervisor psychiatrie.
  • De CAT zal plaatsvinden twee keer per jaar op de afdelingen en in tegenwoordigheid van de opleider keuzestage. Deze zal de CAT beoordelen, samen met de supervisoren van de afdeling.
  • De stagebeoordeling vindt twee keer per jaar plaats met de supervisoren en de opleider keuzestage.

Terug naar Keuzestage psychotherapie voor AIOS