De paranoïde persoonlijkheidsstoornis

Je ziet het meestal direct aan de blik: geen direct oogcontact, kritisch, angstig en op zijn of haar hoede. Iemand met een paranoïde persoonlijkheid gedraagt zich niet ontspannen en open in het contact, al helemaal niet bij de eerste keer. Hij of zij is afwachtend en kritisch, en voortdurend bezig de situatie in te schatten. Dat moet ook wel, want hij/zij is erop beducht dat je hem wilt kleineren, in de hoek zult drijven of dat je op een of andere manier ‘iets’ van hem/haar wilt, en dat ‘iets’ is bedreigend. Daarom moet hij/zij alles goed in de gaten houden. Als je met zo iemand in gesprek gaat, reageer je daar ook onzeker en voorzichtig op. Je gaat heel zorgvuldig je woorden kiezen en kunt zelf ook iedere vorm van spontaniteit verliezen. Uit het feit dat jij onzeker en voorzichtig wordt, leidt de wantrouwige persoon dan weer af dat je kennelijk iets in je schild voert. ‘Zie je wel, hij wil iets van me, waarom doet hij anders zo omzichtig?’ Er is een innerlijke overtuiging dat andere mensen niet te vertrouwen zijn, en dat je daarom maar het beste zo weinig mogelijk van jezelf kunt laten zien of horen. Iemand met een paranoïde persoonlijkheidsstoornis heeft meestal een kleine vriendenkring en is veel alleen. Op het werk zijn er regelmatig moeilijkheden vanwege de achterdochtige en kritische instelling, waarmee hij/zij medewerkers en chefs tegen zich in het harnas jaagt. Hulp zoeken is lastig, omdat hij/zij ook hulpverleners niet erg vertrouwt. En hulp accepteren is vreselijk moeilijk, want ‘alle informatie die je de ander geeft, kan tenslotte ook tegen je gebruikt worden’.