De theatrale persoonlijkheidsstoornis

‘Zo spontaan, ziet er leuk uit, maakt makkelijk contact, en dan die grapjes….echt een charmant iemand!’ Dit zou een beschrijving kunnen zijn van hoe iemand met een theatrale persoonlijkheidsstoornis (tps) in de eerste ontmoeting overkomt. Vaak is de ervaring bij volgende ontmoetingen anders, omdat dan de onderliggende, vaak onbewuste bedoelingen van deze mensen duidelijk worden. Die bedoeling is het krijgen van aandacht, bevestiging, lof. Dat proberen ze te bereiken door hun emoties op een overdreven en dramatiserende wijze te uiten. Maar die emoties hebben tegelijkertijd iets oppervlakkigs, sentimenteels en kinderlijks. Mensen met een tps kunnen met anderen die op relatieve afstand staan, veel vertrouwelijker en intiemer omgaan dan reëel is. Dat komt omdat ze puur en alleen gericht zijn op hun eigen behoeften. Uitstel van behoeftebevrediging is maar moeilijk te verdragen. Ook kan de persoon met een tps proberen iemand in de erotisch-seksuele sfeer te benaderen en te verleiden en in dat spel genieten van de aandacht. De verdieping blijft echter vaak uit. Iemand met een theatrale persoonlijkheidsstoornis is bezig met fysieke aantrekkelijkheid of anderszins non-verbaal intrigeren, zoals gelaatsuitdrukkingen, uiterlijkheden in kleding en gedrag, of oogcontact.

Zo nadrukkelijk als de vreugde kan zijn, zo zwaar en meeslepend kan de somberheid of de teleurstelling zijn. Deze kan optreden als diegene niet centraal kan staan in een groep of niet krijgt wat hij/zij op emotioneel vlak wil. Iemand met een tps is in zijn of haar denken weinig gedetailleerd, maar eerder vaag, globaal en impressionistisch.