De passief-agressieve persoonlijkheidsstoornis

De passief-agressieve persoonlijkheidsstoornis wordt ook wel de negativistische persoonlijkheidsstoornis genoemd, waarmee meteen de kern van deze stoornis duidelijk wordt: het gaat om mensen die op een negatieve wijze met zichzelf, de anderen en de wereld omgaan. Dit kenmerk komt echter ook bij veel andere persoonlijkheidsstoornissen voor, waardoor dat de stoornis niet meer als een op zichzelfstaande diagnose gesteld wordt. Naast een duidelijk negatieve inslag is openlijke ambivalentie een ander kenmerk van mensen met deze persoonlijkheidsstoornis. De negativist weet niet welke richting hij op wil in het leven, omdat hij er enerzijds een hekel aan heeft om zijn eigen beslissingen te moeten nemen, maar anderzijds ook niet afhankelijk wil zijn van mensen of instanties om zich heen. Dit is een nare klem en zo iemand voelt zich dan ook voortdurend onrustig, onbegrepen en vooral ondergewaardeerd. Niemand zou zich hier prettig in voelen, maar het lijkt wel alsof iemand met deze stoornis steeds die positie opzoekt. Op het werk zal de negativist bijvoorbeeld expres traag en trainerend zijn en vaak maar half of slecht werk afleveren. Deze passieve weerstand ondermijnt de mensen om hem heen, die vervolgens boos kunnen worden en de negativist aanleiding geven om zich verder terug te trekken in mokken, vitten en pruilen. De negativist minacht autoriteiten en gaat er prat op hen uit te schelden of belachelijk te maken. Hij is afgunstig tegenover iedereen die het in zijn beleving beter heeft. De negativist maakt overmatig gebruik van zogenoemde ‘externalisaties’. Dit betekent dat hij de ander de schuld geeft van de consequenties van zijn gedrag. Hij durft zijn eigen aandeel niet te erkennen. De negativist heeft veel waardering, liefde en een bepaalde mate van autonomie nodig om zich ergens prettig te voelen.