De ondermijnende persoonlijkheidsstoornis

Mensen met een ondermijnende persoonlijkheidsstoornis hebben een diepgewortelde overtuiging om maar niet te slagen in het leven. Er zijn verschillende uitingen mogelijk. Zij kunnen ervoor kiezen zichzelf op te offeren: het is gemakkelijker de ander te helpen dan jezelf. Mensen kunnen hier zover in doorgaan dat ze uiteindelijk niets meer voor zichzelf overhouden, en evenmin de reacties krijgen die ze nodig hebben om zichzelf de moeite waard te kunnen vinden. Mensen met een ondermijnende persoonlijkheidsstoornis kunnen ook voor mislukken kiezen vanuit angst, bijvoorbeeld de angst voor succes. Succes betekent voor hen dat ze dat dan steeds opnieuw waar moeten blijven maken. Mensen doen dit nooit zo direct en bewust. Het effect is dat men zich niet verder ontwikkelt.

Het beeld kan wisselen. Sommige mensen zullen bijvoorbeeld best een succesje boeken, maar dan depressief raken en vervolgens niet door de proeftijd komen van de droombaan die ze gekregen hebben. Anderen voelen zich schuldig omdat zij het zo goed hebben en anderen niet. Het falen dat hier bedoeld wordt, levert vaak boze en machteloze reacties op in de omgeving. Zij nemen geen verantwoordelijkheid voor hun succes en geven anderen - woedend en teleurgesteld – de schuld van hun eigen falen. De meest moeilijke ondermijnende mensen, voor zichzelf en anderen, zijn die mensen die afkoersen op ongeluk vanuit zelfbestraffing, haat en minderwaardigheid. Dit zijn bijvoorbeeld mensen die mishandeld worden en toch teruggaan naar degene die hen mishandelt, of die op hun beurt iemand treffen, waarmee ze in hetzelfde patroon terechtkomen. Je zou kunnen zeggen dat deze mensen hun eigen boosheid en teleurstelling over zichzelf en het leven zo verwerken, dat het zich keer op keer bevestigt en dat ze ten slotte geen andere conclusie meer kunnen trekken dan dat ze de moeite niet waard zijn.