De obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis

Je kent ze misschien wel: mensen die nogal houden van lijstjes, orde en alles precies goed willen hebben. Mensen die in paniek raken als de dingen niet volgens hun strakke en strenge schema verlopen, en uren bezig zijn dat perfectionistische doel toch te bereiken, meestal zonder succes. Ze voeren hun taken dwangmatig uit, kunnen niet stoppen en meestal wordt ook de omgeving in hun wijze van doen betrokken. Mensen met een obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis hebben strenge normen en waarden. Deze leefregels passen ze strikt toe op zichzelf en ook op anderen. Ook hebben ze allerlei routines ontwikkeld bij het uitvoeren van taken. Bij het schoonmaken van de douche wordt er bijvoorbeeld altijd begonnen bij de wasbak, met dát doekje en precies dát schoonmaakmiddel. En als jij wilt helpen en een sponsje pakt, dan kunnen ze dat niet verdragen. Ze doen dingen liever alleen dan dat iemand helpt die het niet precies zo doet als zij dat willen. Verder zijn zuinigheid, koppigheid en halsstarrigheid kenmerken die passen bij deze stoornis.

De rode draad is controle: mensen met deze stoornis willen absolute controle, over alles. En dan in zo’n extreme mate dat ze daar in hun dagelijks leven erg veel last van hebben. Het kost ze vriendschappen en relaties, vaak kunnen ze hun werk niet meer goed doen doordat ze niet in staat zijn om hun taken af te krijgen. Achter deze controle gaan vaak angsten schuil: als ze het niet precies zo doen als zij denken dat het moet, dan gebeurt er iets verschrikkelijks. Deze gedachten hebben net als hun handelen een dwangmatig karakter.