De depressieve persoonlijkheidsstoornis

Als je lange tijd somber, moedeloos en wanhopig bent, gebruikt men daar het woord depressief voor. Er zijn echter ook mensen bij wie de negatieve stemming een onderdeel van hun persoonlijkheid is. Voor deze mensen zijn somberheid en moedeloosheid vanzelfsprekende eigenschappen. De negatieve wolk zweeft niet boven hen, maar zit helemaal vanbinnen. Ze kunnen zich vaak geen aaneengesloten periodes herinneren waarin ze zich goed en positief voelden. Het beeld dat ze van zichzelf hebben, is niet een gezond beeld van een mens die zelf invloed heeft op het leven en die creatief kan zijn als het moeilijk wordt. Nee, hun idee is juist dat ze geen enkele invloed hebben op wat er met hen gebeurt, en dat zij niet bij machte zijn om problemen op te lossen. Ze voelen zich vaak het slachtoffer van de omstandigheden en stellen zich in het leven ook zo op. Ze denken dat ze niet slim, niet sterk zijn en voelen zich niet waardevol voor anderen. Als je hun vraagt een beschrijving van zichzelf te geven, zullen ze bijna alleen maar negatieve eigenschappen opnoemen en dan ook nog eens heel veel. Ze zullen vooral vertellen waarin ze tekortschieten, veel zelfkritiek hebben. We noemen dat een negatief zelfbeeld.

Relaties worden gekenmerkt door afhankelijkheid. Het depressieve in de persoonlijkheid leidt ertoe dat men altijd iemand anders nodig heeft van wie men denkt dat die wel waardevol en krachtig is en dat die wel invloed doet gelden. De ander wordt gezien als wel daadkrachtig maar dat heeft weer tot gevolg dat van die ander dan ook de daadkracht verwacht wordt. Mensen met een depressieve persoonlijkheidsstoornis kunnen nogal hoge eisen stellen aan hun partner en zich erg in de steek gelaten voelen als daaraan niet voldaan wordt. Ook zijn er problemen in het delen van gevoelens.

Het negatieve zelfbeeld verhindert hen om zich rechtstreeks te uiten en als ze boos zijn, voelen ze zich eerder schuldig. Als je denkt dat je zelf niets waard bent en niets kunt en je bent eigenlijk een beetje boos op een ander, dan is dat in tegenspraak met elkaar. Hun boosheid heeft dan geen recht van spreken en ze zullen zich nog slechter voelen, want hoe kun je nou boos zijn op die ander, die in ieder geval nog iets doet en kan. Dan komt er schuldgevoel. Het is voor een ander erg moeilijk in te schatten wat iemand met een depressieve persoonlijkheid voelt. Kritiek wordt uit het verband gerukt en veel groter gemaakt dan bedoeld en als een beschuldiging beleefd. Dan zijn ze vaak verontwaardigd dat de ander hen zo hard benadert. Relaties zijn ook kwetsbaar, want mensen met deze persoonlijkheidsstoornis kunnen zichzelf en de wereld niet positief zien, terwijl de ander wel van ze houdt en dus wel een positief beeld van hen heeft.