De borderline persoonlijkheidsstoornis

Iedereen heeft wel eens last van wisselende stemmingen en het is ook heel normaal dat je eraan moet werken om een goede intieme relatie te hebben en te houden. Maar wanneer gevoelens en zelfbeeld heel sterk en snel wisselen, wanneer iemand hierdoor ook erg impulsief is en het nauwelijks lukt om een stabiele relatie in stand te houden, dan is er sprake van een borderline persoonlijkheidsstoornis. Mensen met deze stoornis zijn emotioneel overgevoelig. De stemming kan van het ene op het andere moment omslaan, bijvoorbeeld van blij en gelukkig naar diep ongelukkig, van bang naar ineens woedend reageren. Dit gebeurt vaak zelfs zo plotseling dat mensen in de omgeving niet begrijpen wat er is gebeurd waardoor de stemming zo kan zijn omgeslagen.

Mensen die deze stoornis hebben, verlangen sterk naar hechte relaties, maar zijn daar dan tegelijk bang voor. Ze zijn vooral bang om gekwetst en in de steek gelaten te worden, om alleen te zijn. Zo bang dat ze hun toevlucht nemen tot extreem of vreemd gedrag (bijvoorbeeld aanklampend gedrag of juist iedereen afstoten) om pijn en kwetsing te voorkomen. In hun denken zijn ze zwart-wit: een ander kan eerst geïdealiseerd worden en in alle opzichten fantastisch zijn. Bij een kleine teleurstelling echter kan deze ander ineens van zijn troon vallen en ervaren worden als alleen maar slecht, vervelend, naar. Hierdoor zijn hun relaties doorgaans heftig en intens, maar ook erg instabiel en kortdurend.

Identiteitsproblemen staan centraal. Ze weten niet goed wie ze zijn, wat ze willen met hun leven, twijfelen en piekeren veelvuldig. Mensen met een borderline persoonlijkheidstoornis denken meestal zeer negatief over zichzelf - over wie ze zijn, wat ze doen en hoe ze eruitzien. Ten diepste hebben ze vaak het gevoel dat ze slecht zijn of er überhaupt niet mogen zijn, en dan vooral in situaties waarin zij zich tekortgedaan voelen of bang zijn in de steek gelaten te worden. De wisselende stemmingen, het wisselende zelfbeeld en de identiteitsproblemen spelen allemaal een rol in het impulsieve en zelfdestructieve gedrag van borderlinepatiënten. Voorbeelden hiervan zijn zichzelf snijden, suïcidepogingen, eetstoornissen, gokken, overmatig drank- of drugsgebruik, roekeloos autorijden, geld over de balk gooien, riskante seks of anderen de stuipen op het lijf jagen.

Mensen met een borderlinestoornis schieten dan van het ene uiterste in het andere en lopen steeds opnieuw vast in hun chaotische leven. Zij hebben moeite met het begrijpen van zichzelf en het begrijpen van anderen. Voor anderen is het ook moeilijk te begrijpen waarom zij bepaalde dingen doen.